Gry terapeutyczne w pracy pedagoga szkolnego – co warto wiedzieć?

Podczas przerwy pedagog szkolny często zauważa dziecko, które siedzi samo, unika kontaktu z klasą albo reaguje nieproporcjonalnie silnie na drobne niepowodzenia. W takich sytuacjach rozmowa bezpośrednia rzadko przynosi szybki efekt, bo dziecko nie zawsze potrafi opisać to, co czuje, w sposób zrozumiały dla dorosłego. Coraz częściej sięga się wtedy po materiały wydawnictwa Edukowisko, które projektuje gry i karty ułatwiające pracę nad emocjami w warunkach szkolnych. W tym artykule wyjaśniamy, jak takie narzędzia funkcjonują w praktyce pedagogicznej, czym różnią się od materiałów przeznaczonych dla gabinetu psychologa oraz na co zwrócić uwagę przy ich doborze.

Czym różni się praca pedagoga od pracy psychologa w kontekście emocji?

Pedagog szkolny zajmuje się głównie codziennym funkcjonowaniem dziecka w klasie, relacjami z rówieśnikami oraz sytuacjami wychowawczymi, a nie diagnozą czy terapią w wąskim znaczeniu. Psycholog natomiast prowadzi bardziej zindywidualizowaną pracę, często w formie regularnych spotkań poświęconych konkretnemu problemowi.

Ta różnica ma znaczenie przy wyborze materiałów, bo pedagog częściej potrzebuje narzędzi do pracy grupowej, natomiast psycholog sięga po pozycje przeznaczone do sesji indywidualnych. Materiały tego samego wydawnictwa bywają wykorzystywane przez obie grupy specjalistów, choć sposób ich zastosowania różni się w zależności od celu spotkania. Warto więc, zanim zdecydujesz się na konkretną pozycję, ustalić, czy będzie służyć pracy z całą klasą, czy raczej rozmowie z jednym dzieckiem.

Jakie kategorie materiałów przydają się w pracy szkolnej?

Oferta Edukowiska obejmuje kilka grup produktów, które różnią się formą i przeznaczeniem, co ułatwia dopasowanie ich do konkretnej sytuacji w szkole. Zanim przejdziesz do wyboru, warto zorientować się w tym podziale:

• karty i gry do rozpoznawania emocji, przydatne na godzinach wychowawczych oraz w pracy z całą klasą;
• zestawy do treningu umiejętności społecznych, wykorzystywane przy pracy z dziećmi mającymi trudności w relacjach z rówieśnikami;
• materiały dotyczące lęku i stresu, sprawdzające się zarówno w pracy grupowej, jak i indywidualnej;
• karty rozwojowe budujące poczucie własnej wartości, przydatne przy pracy z dzieckiem po trudnych doświadczeniach szkolnych.

Pełny przegląd tych kategorii znajduje się na stronie https://www.eduksiegarnia.pl/edukowisko, gdzie produkty są opisane z uwzględnieniem wieku i tematu, co ułatwia szybkie porównanie kilku pozycji naraz.

Jak wprowadzić taki materiał na godzinie wychowawczej?

Wprowadzenie nowej gry czy zestawu kart na zajęciach grupowych wymaga innego podejścia niż praca jeden na jeden, bo trzeba uwzględnić dynamikę całej klasy. Zanim zaczniesz zajęcia, warto przygotować kilka elementów, które ułatwią późniejszą pracę.

1. Zapoznaj się z zasadami gry przed lekcją, żeby móc je szybko wyjaśnić uczniom.
2. Ustal zasady dotyczące bezpieczeństwa emocjonalnego, na przykład prawo do niemówienia, jeśli uczeń nie ma na to ochoty.
3. Podziel klasę na mniejsze grupy, jeśli forma gry na to pozwala, co daje więcej przestrzeni na rozmowę.
4. Zarezerwuj czas na krótkie podsumowanie zajęć, w którym uczniowie mogą podzielić się wrażeniami.

Na co zwrócić uwagę przy pracy z dzieckiem po trudnych doświadczeniach?

Niektórzy uczniowie trafiają do pedagoga po sytuacjach, które wymagają większej wrażliwości, na przykład po konflikcie rodzinnym, stracie bliskiej osoby czy doświadczeniu przemocy rówieśniczej. W takich przypadkach forma gry może pomóc, ale wymaga większej ostrożności niż standardowe zajęcia grupowe.

Warto wtedy pracować raczej indywidualnie albo w bardzo małej grupie, a materiał traktować jako punkt wyjścia do rozmowy, a nie jako cel sam w sobie. W sytuacjach wymagających większej wrażliwości pedagog powinien mieć możliwość konsultacji z psychologiem szkolnym, zamiast działać wyłącznie na podstawie własnej oceny. Karty i gry terapeutyczne w takich przypadkach wspierają proces, ale nie zastępują specjalistycznej pomocy, jeśli sytuacja dziecka tego wymaga.

Jak ocenić, czy dany materiał sprawdzi się w konkretnej klasie?

Każda klasa ma swoją dynamikę, a to, co działa w jednej grupie, w innej może wymagać modyfikacji albo zupełnie się nie sprawdzić. Zanim wprowadzisz nowy materiał na stałe, warto przetestować go najpierw w mniejszej grupie lub podczas jednorazowych zajęć.

Dobór odpowiedniego materiału do konkretnej sytuacji szkolnej wymaga obserwacji i czasu, a rzadko udaje się od razu trafić w to, co najlepiej odpowiada danej klasie. Warto traktować pierwsze próby jako element testowania, a nie ostateczną ocenę wartości danej gry, i w razie potrzeby konsultować dobór materiałów z psychologiem szkolnym lub innym specjalistą.